Το να ζητάμε κάτι "απλό" είναι από τα πιο παρεξηγημένα ζητούμενα στο web design. Όλοι το θέλουν, λίγοι το ορίζουν, και ακόμη λιγότεροι το πετυχαίνουν. Διότι στην πραγματικότητα, το απλό δεν είναι λιτό, δεν είναι φτωχό, και σίγουρα δεν είναι εύκολο. Είναι κάτι που κρύβει πίσω του πολλές σιωπηλές αποφάσεις.
Η φράση «θέλω κάτι απλό» ακούγεται συχνά σε συζητήσεις γύρω από νέες ιστοσελίδες. Συνήθως δεν λέγεται με επιμονή — λέγεται σχεδόν αυτονόητα. Όμως το τι σημαίνει "απλό" διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Για κάποιους, σημαίνει καθαρότητα. Για άλλους, ταχύτητα και για άλλους οικονομία. Για πολλούς, σημαίνει απουσία περιττών πραγμάτων. Κανείς όμως δεν λέει ακριβώς πού τελειώνει το απαραίτητο και πού αρχίζει το περιττό.
Κάθε φορά που ένας πελάτης λέει «θέλω κάτι απλό», αυτό που εννοεί δεν είναι πάντα ξεκάθαρο. Μπορεί να θέλει κάτι που να φαίνεται καθαρό. Ή να λειτουργεί χωρίς εξήγηση. Ή απλώς να μην τον μπερδεύει. Και συνήθως, όλα αυτά μαζί. Η πρόκληση είναι να μεταφραστεί αυτή η επιθυμία σε μια εικόνα που θα προσφέρει μια ολοκληρωμένη εμπειρία στον επισκέπτη.
Μια απλή ιστοσελίδα δεν είναι αποτέλεσμα αφαίρεσης, αλλά επιλογής. Χρειάζεται ξεκαθάρισμα προτεραιοτήτων. Τι αξίζει να μείνει; Τι θα κερδίσει τον επισκέπτη χωρίς να τον κουράσει; Πού σταματάει η πληροφορία και ξεκινάει ο θόρυβος;
Στον σχεδιασμό, κάθε στοιχείο έχει βαρύτητα. Ένα κουμπί μπορεί να γίνει γέφυρα ή εμπόδιο. Ένα headline μπορεί να τραβήξει ή να διώξει. Οι εικόνες δεν είναι για να γεμίσουν κενά, αλλά για να εξισορροπήσουν το βλέμμα. Τα πάντα λειτουργούν σε σχέση μεταξύ τους — και όλα πρέπει να υπηρετούν έναν σκοπό.
Ακόμη και η παύση έχει αξία. Ένα κομμάτι λευκού χώρου, μια διακριτική μετάβαση, ένα μικρό scroll που δίνει χρόνο στον χρήστη να αναπνεύσει. Αυτές οι λεπτομέρειες, όταν λειτουργούν σωστά, δεν τις αντιλαμβάνεσαι συνειδητά. Απλώς νιώθεις ότι όλα ρέουν ήρεμα.
Το ωραίο με την απλότητα είναι ότι δεν χρειάζεται να την προσέξεις για να την καταλάβεις. Σου δημιουργεί μια φυσική ροή. Νιώθεις πως ό,τι χρειάζεσαι βρίσκεται εκεί που το περιμένεις. Δεν χρειάζεται προσπάθεια, ούτε χρόνο προσαρμογής. Κι αν όλα λειτουργούν όπως πρέπει, τότε η σελίδα «εξαφανίζεται» — και μένει μόνο η εμπειρία.
Σε μια σελίδα για ένα μικρό κατάστημα, για παράδειγμα, η απλότητα μπορεί να φαίνεται στο ότι ο επισκέπτης καταλαβαίνει μέσα σε 5 δευτερόλεπτα τι πωλείται, ποιο είναι το στυλ του brand και πού πρέπει να κάνει κλικ. Δεν υπάρχει αβεβαιότητα, ούτε αναζήτηση. Υπάρχει μόνο μια καθαρή διαδρομή, σχεδιασμένη για να εξυπηρετεί, όχι να εντυπωσιάσει.
Αυτός ο τύπος σχεδιασμού δεν γίνεται πρόχειρα. Θέλει ακρίβεια, παρατήρηση και επιμονή. Θέλει να αντισταθείς στην παρόρμηση να βάλεις «λίγο ακόμη». Θέλει να ξέρεις πότε να σταματήσεις. Και θέλει να εμπιστευτείς τον χρήστη: να του δώσεις ακριβώς ό,τι χρειάζεται και τίποτα παραπάνω.
Η απλότητα απαιτεί εμπειρία και αυτογνωσία. Είναι εύκολο να σχεδιάσεις κάτι περίπλοκο, όταν δεν έχεις αποφασίσει τι ακριβώς θέλεις να πεις. Το δύσκολο είναι να καταφέρεις να πεις κάτι ξεκάθαρα, χωρίς φλυαρία. Η σαφήνεια είναι από μόνη της μια αρετή σχεδιασμού.
Ένα καλό site είναι σαν ένας καλός οικοδεσπότης. Δεν κάνει επίδειξη. Κρατάει το περιβάλλον φιλικό, λειτουργικό, διακριτικό. Αφήνει τον επισκέπτη να κινηθεί ελεύθερα, χωρίς να τον καθοδηγεί με το ζόρι. Του προσφέρει όλα όσα χρειάζεται, χωρίς να απαιτεί την προσοχή του.
Η απλότητα δεν περιορίζεται μόνο στον σχεδιασμό. Είναι στάση. Είναι ο τρόπος που γράφεται το κείμενο — άμεσο, χωρίς περιττά στολίδια. Είναι η δομή του μενού. Είναι το πώς προβάλλονται τα σημαντικά, χωρίς να χαθούν τα υποστηρικτικά. Απλότητα σημαίνει να δίνεις σημασία σε κάθε επίπεδο επικοινωνίας.
Συχνά, η απλότητα συνδέεται και με την εμπιστοσύνη. Ένας ιστότοπος που δεν φωνάζει, που δεν προσπαθεί να εντυπωσιάσει με φαντεζί κινούμενα σχέδια ή υπερβολικά call to action, δείχνει αυτοπεποίθηση. Σου λέει: «ξέρω ποιος είμαι, ξέρω τι θέλω να σου πω». Κι αυτό, σε έναν κόσμο γεμάτο αποσπάσεις, είναι δύναμη.
Γι’ αυτό και η απλότητα δεν είναι απουσία. Είναι παρουσία — συγκεντρωμένη, στοχευμένη, ανθρώπινη. Πίσω από κάθε "ήσυχο" site υπάρχει ένας θόρυβος επιλογών που κόπηκαν. Κι αυτό είναι το βάθος της δουλειάς που συχνά δεν φαίνεται. Αλλά νιώθεται.
Και τελικά, αυτό που μένει είναι η ηρεμία. Η αίσθηση ότι όλα είναι στη θέση τους, χωρίς να χρειάζεται να το εξηγήσει κανείς. Ότι το απλό είναι εκεί γιατί κάποιος το φρόντισε με σκέψη και μέτρο. Κι αυτό, σχεδόν πάντα, είναι το πιο δύσκολο κομμάτι του σχεδιασμού μιας ιστοσελίδας.