Φτάσατε στο σημείο να αποφασίσετε ότι ήρθε η ώρα να κάνετε το επόμενο βήμα και να ανοιχτείτε στο διαδίκτυο. Ξεκινάτε από μια έρευνα για την κατάλληλη εταιρεία κατασκευής ιστοσελίδων, και είτε μέσω διαφήμισης είτε μέσω σύστασης επιλέξατε τον συνεργάτη σας. Ο ρόλος σας όμως δεν σταματάει εδώ. Ούτε η έρευνά σας. Στην πρώτη γνωριμία σας με την εταιρεία κατασκευής ιστοσελίδων που θα αναλάβει την διαδικτυακή σας παρουσία, θα χρειάζεται να κάνετε ξεκάθαρους τους στόχους σας στον web designer. Σας ακούγεται δύσκολο, και αν δεν ξέρετε από πού να ξεκινήσετε την έρευνά σας, παρακάτω θα βρείτε μερικά πολύ χρήσιμα θέματα που θα βοηθήσουν τόσο εσάς όσο και τους συνεργάτες σας στον σωστό προσανατολισμό κατά την κατασκευή της ιστοσελίδας σας.

Ας ξεκινήσουμε από τα βασικά:
Είναι πολύ σημαντικό να γίνει κατανοητό πως η κατασκευή μιας ιστοσελίδας δεν είναι one man's work, αλλά αποτέλεσμα ενός ενεργού διαλόγου μεταξύ του σχεδιαστή και του ενδιαφερόμενου. Ο μεν ενδιαφερόμενος συνδράμει με την γνώση του πάνω στο αντικείμενο της δουλειάς του, του αντικειμένου που θέλει να προωθήσει, ενώ του σχεδιαστή είναι να κατανοήσει αυτή την πληροφορία και να την διανείμει όσο καλύτερα γίνεται, υπακούοντας στους κανόνες του σχεδιασμού και χρησιμοποιώντας την εμπειρία του για την αποτελεσματικότερη προβολή μέσα από μια ιστοσελίδα.
Το αποτέλεσμα θα κριθεί από το πόσο καλά συνομιλουν τα δύο μέρη μεταξύ τους, και πόσο σέβεται ο καθένας τις γνώσεις και την εμπειρία του άλλου.
Ένα από τα πολλά θέματα που καλούμαστε να εξηγήσουμε στους πελάτες μας πριν αναλάβουμε ένα νέο project, και πολλές φορές χρειάζεται να επιμείνουμε, είναι ότι μια ιστοσελίδα δεν είναι πάντα κάτι που κατασκευάζεται "μια κι έξω", αλλά αποτελεί ένα ουσιώδες και ζωντανό εργαλείο για την προβολή μιας επιχείρησης.
Ο ρόλος της ιστοσελίδας δεν εξυπηρετεί μόνο μια αναγκαία πλέον online παρουσία, αλλά ένα μέσο επικοινωνίας με τους εν δυνάμει καινούριους πελάτες σας, και ένα τέτοιο μέσο πρέπει να είναι ευέλικτό. Το στοίχημα μιας ιστοσελίδας είναι να καταφέρει να εγείρει το ενδιαφέρον των χρηστών, να τους κάνει να παραμείνουν όσο το δυνατόν περισσότερο χρόνο και εν τέλει να τους μετατρέψει σε πελάτες.
Θα ήταν ψέμα να πούμε εδώ ότι υπάρχει μια μυστική συνταγή επιτυχίας για μια ιστοσελίδα. Διότι πολύ απλά δεν υπάρχει κάτι τέτοιο. Για κάθε ιστοσελίδα καλούμαστε να επιλέξουμε και να συνδυάσουμε ένα πλήθος διαφορετικών στοιχείων και να πετύχουμε ένα ισορροπημένο αποτέλεσμα, θεωρόντας πάντα την κάθε ιστοσελίδα ως κάτι μοναδικό.
Όπως είχα αναφέρει σε προηγούμενο άρθρο σχετικό με τους παράγοντες επιτυχίας ενός ηλεκτρονικού καταστήματος, εκτός από την λειτουργικότητα – χρηστικότητα του ιστότοπου εξίσου σημαντικό ρόλο έχει το προϊόν, η τιμή, η ταχύτητα απόκρισης και η ευελιξία της κάθε επιχείρησης. Εδώ όμως θα εστιάσουμε σε κάποιους παράγοντες, λιγότερο ή περισσότερο σημαντικούς που αν ληφθούν υπόψιν κατά την κατασκευή της ιστοσελίδας σας από το δημιουργικό τμήμα, όσο και στην μετέπειτα διαχείρισή της από εσάς, θα σας βοηθήσουν να τονώσετε την εικόνα σας, να κεντρίσετε το ενδιαφέρον των επισκεπτών σας και πιθανά να τους μετατρέψετε σε πελάτες.

Ένας οδηγός πληροφοριών για τα δημοφιλή CMS
Αν είστε ιδιοκτήτης μιας επιχείρησης και έχετε ιστοσελίδα, ή είστε στην αναζήτηση για μια εταιρεία κατασκευής ιστοσελίδων, τότε, σίγουρα θα έχετε ακούσει κάποιον όρο όπως πλατφόρμα, εφαρμογή ή CMS. Τι είναι όμως το cms, πως μας βοηθάει και πως επιλέγουμε το καταλληλότερο για τις ανάγκες μας.
CMS είναι τα αρχικά για το Content Management System, το οποίο μεταφράζεται ως Σύστημα Διαχείρισης Περιεχομένου. Πρόκειται για εφαρμογές ανοικτού κώδικα που δημιουργούνται και συντηρούνται απο κοινότητες προγραμματιστών, και που παρέχουν ένα περιβάλλον κατάλληλο για τη διαμόρφωση της ιστοσελίδας σε εικαστικό επίπεδο, και τη διαχείρισης του περιεχομένου της όπως κείμενα, φωτογραφίες, αρχεία media και άλλα. Στην ουσία πρόκειται για ένα πολυεργαλείο διαθέσιμο όχι μόνο για την ολοκληρωμένη κατασκευή μιας ιστοσελίδας αλλά και για έναν ευκολότερο τρόπο προσθήκης και διαχείρισης περιεχομένου από τον πελάτη.
Ακούγεται εύκολο... είναι όμως;
Σήμερα, διανύοντας μια εποχή ψηφιακών διευκολύνσεων και εξημέρωσης της τεχνολογίας, πολλά πράγματα που παλιότερα φάνταζαν ως σκηνές από ταινίες επιστημονικής φαντασίας, σήμερα βρίσκονται με προσιτό κόστος στο σπίτι μας. Από το πιο απλό φίλτρο στην εφαρμογή που τρέχει στο κινητό μας και μας μεταμορφώνει σε ήρωες ή χαριτωμένα πλάσματα, μέχρι τον φθηνό τρισδιάστατο εκτυπωτή που παραλάβαμε, η εξοικείωση με την τεχνολογία και η πληθώρα των εφαρμογών που κυριολεκτικά με το πάτημα ενός κουμπιού φέρνουν εντυπωσιακά αποτελέσματα, δημιουργούν εσφαλμένα την εντύπωση ότι το CMS είναι απλά άλλος ένας αυτοματισμός για όλους.
Η αλήθεια όμως δεν είναι έτσι. Υπάρχει ένας σεβαστός αριθμός από τέτοιες πλατφόρμες διαθέσιμες στο διαδίκτυο, και οι περισσότερες από αυτές φτάνουν στην ενηλικίωσή τους. Η εξέλιξη τους με την πάροδο του χρόνου έχει αυξήσει τόσο πολύ τις δυνατότητές τους που τα καθιστά αρκετά περίπλοκα. Σίγουρα για να καταφέρει κάποιος να εκμεταλλευτεί το χρονικό πλεονέκτημα που προσφέρουν τέτοιες πλατφόρμες κατά τη διάρκεια κατασκευής μιας ιστοσελίδας πρέπει να έχει αρκετή εμπειρία και εξειδίκευση.
Πώς λειτουργούν σήμερα αυτές οι πλατφόρμες; Η σχεδόν επιτακτική ανάγκη για την παρουσία μιας επιχείρησης στο διαδίκτυο, έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση της δημοφιλίας των πλατφορμών αυτών, η οποία με τη σειρά της οδήγησε σε μια μεγάλη άνοδο στην αγορά που τις περιβάλλει. Έτοιμα θέματα, builders, πρόσθετα (plugins) σχεδιασμένα να καλύπτουν τόσο τις σχεδιαστικές όσο και τις λειτουργικές ανάγκες ενός project.
Πάμε να δούμε τα χαρακτηριστικά των πιο διαδεδομένων CMS που θα μας βοηθήσουν στη διαδικασία επιλογής του κατάλληλου για την κατασκευή μιας ιστοσελίδας ανάλογα με τις ανάγκες της.

Σίγουρα θα ξέρετε ή θα έχετε ακούσει ποια είναι τα δημοφιλή CMS που κυριαρχούν σήμερα στην αγορά. Αυτά είναι τα Wordpress, Joomla! και Drupal.
Το Wordpress είναι αυτή τη στιγμή η πιο δημοφιλής εφαρμογή για την κατασκευή μιας ιστοσελίδας και κατέχει περίπου 60% από την παγκόσμια αγορά. Η κοινότητα του Wordpress αυξάνεται συνεχώς, λόγω της δημοφιλίας του. Ξεκίνησε ως πλατρφόρμα για την κατασκευή ιστολογίων και στη συνέχεια εξελίχθηκε για να καλύπτει τις ανάγκες κατασκευής ιστοσελίδων και ηλεκτρονικών καταστημάτων. Υπάρχουν πάρα πολλοί οδηγοί, εγχειρίδια και αρχεία video διαθέσιμα στο διαδίκτυο για να ξεκινήσει κάποιος να μαθαίνει τον τρόπο λειτουργίας του. Αποτελεί μια ιδανική λύση για την κατασκευή ιστοσελίδων προβολής, αλλά και για την κατασκευή ηλεκτρονικών καταστημάτων με την προσθήκη του πρόσθετου ανοικτού κώδικα WooCommerce.
Πλεονεκτήματα
Ιδιαίτερα δημοφιλές, αρκετά εύχρηστο ακόμα και για νέους χρήστες, με μεγάλη αγορά τόσο σε θέματα όσο και σε πρόσθετα που καλύπτουν σχεδόν όλες τις ανάγκες. Ιδανικό για την κατασκευή ιστοσελίδων αλλά και ηλεκτρονικών καταστημάτων μικρών απαιτήσεων.
Μειονεκτήματα
Βασίζεται πολύ στη χρήση προσθέτων, τα οποία μπορεί να προκαλούν καθυστερήσεις στη λειτουργία της ιστοσελίδας, αλλά και να δημιουργούν κενά ασφάλειας. Λόγω της δημοφιλίας του αποτελεί στόχο των hackers. Στα μεγάλα μείον του συμπεριλαμβάνεται η απουσία εγγενούς δυνατότητας προσθήκης επιπλέον γλωσσών, όπως επίσης και εργαλείων συμπίεσης και προσωρινής αποθήκευσης για ταχύτερη φόρτωση των ιστοσελίδων.
Το Joomla! είναι μια επίσης αρκετά δημοφιλής πλατφόρμα διαχείρισης συστήματος την οποία εμπιστευονται χιλιάδες χρήστες, και η οποία είναι πολύ σταθερή. Σε αντίθεση με το Wordpress, το Joomla! θεωρείται λίγο πιο περίπλοκο τόσο στην εγκατάστασή του όσο και στην μετέπειτα διαχείριση.
Πλεονεκτήματα
Το Joomla! μπορεί να θεωρείται περισσότερο περίπλοκο από το Wordpress, και σίγουρα χρειάζεται περίσσότερο μελέτη, στην πράξη όμως μπορεί κάποιος να το κατακτήσει εύκολα. Η κοινότητά του είναι πιο μικρή από αυτή του Wordpress, κάτι που κάνει πιο συμπαγή και στοχευμένη την ανάπτυξή του. Στη φαρέτρα του διαθέτει το VirtueMart, ένα open source πρόσθετο με το οποίο μπορεί να υποστηρίξει λειτουργίες ηλεκτρονικού καταστήματος.
Μειονεκτήματα
Το κύριο μειονέκτημα του Joomla! είναι η περιορισμένη αγορά πάνω στην οποία βασίζονται οι πιο εξειδικευμένες δυνατότητές του. Οι πρόσθετες λειτουργίες είναι πιο λίγες από αυτές του Wordpress, και αν κάποιος θέλει περισσότερα από μια απλή προβολή ιστοσελίδας, θα βρει premium plugins όχι ιδιαίτερα φθηνά, ή θα πρέπει να καταφύγει σε λύσεις Custom Software Development για να πετύχει αυτό που θέλει.
Drupal
Ένα από τα επίσης διαδεδομένα CMS για την κατασκευή ιστοσελίδων είναι το Drupal. Φιγουράρει συχνά ως εναλλακτική λύση αντί του Wordpress ή του Joomla!, η αλήθεια είναι όμως ότι δεν είναι ιδανική λύση για αρχάριους. Με σημαντική και ενεργή κοινότητα θεωρείται μια σημαντική πλατφόρμα για την κατασκευή ιστοσελίδων, και επίσης μπορεί να υποστηρίξει και λύσεις eshop με το πρόσθετο Drupal Commerce.
Πλεονεκτήματα
Το Drupal αποτελεί σίγουρα μια πολύ καλή επιλογή για την κατασκευή ενός website, και βασίζεται σε μια κοινότητα πολύ δοτική με άμεση ανταπόκριση. Μια ιστοσελίδα που έχει βασιστεί σε Drupal είναι περισσότερο ασφαλής από μια αντίστοιχη σε Wordpress ή Joomla!.
Μειονεκτήματα
Ο βαθμός δυσκολίας του κάνει την επιλογή της συγκεκριμένης πλατφόρμας πιο κοστοβόρα, και περισσότερο περίπλοκη στην συντήρησή της, τόσο στις τακτικές αναβαθμίσεις της όσο και στην διαχείριση του περιεχομένου.
Οι παραπάνω πλατφόρμες είναι οι πιο διαδεδομένες για τον σχεδιασμό και την κατασκευή ιστοσελίδων. Και οι 3 πλατφόρμες είναι αξιολογές και η επιλογή πρέπει να γίνεται με βάση το κόστος κατασκευής τους και την ευκολία στη διαχείριση που προσφέρουν μετέπειτα.
Και στις τρεις περιπτώσεις, η λειτουργία ηλεκτρονικού καταστήματος υποστηρίζεται, όμως εδώ υπάρχει ένα μεγάλο debate μεταξύ των χρηστών κατά πόσο μια τέτοια πλατφόρμα είναι κατάλληλη για την δημιουργία eshop.
Η άποψή μου προσωπικά είναι ότι κάθε πλατφόρμα είναι καλή σε κάτι, και όχι σε όλα, οπότε η επιλογή πλατφόρμας για τη δημιουργία ηλεκτρονικού καταστήματος ξεκινάει κυρίως από τις απαιτήσεις μας. Για παράδειγμα, μια εταιρική ιστοσελίδα προβολής, που θέλει τη δυνατότητα να μπορεί να πουλάει online ένα μικρό αριθμό προϊόντων μπορεί για λόγους μείωσης του κόστους να κάνει χρήση πρόσθετων όπως το WooCommerce, το VirtueMart ή το Drupal Commerce για νε πετύχουν το σκοπό τους. Σε μεγαλύτερη κλίμακα όμως θα πρότεινα μια πλατφόρμα όπως τα Prestashop, Magento και Shopify που είναι προσανατολισμένα στην δημιουργία ηλεκτρονικών καταστημάτων. Ο λόγος είναι κυρίως λόγω της ευελιξίας που έχουν και της πλειάδας των δυνατοτήτων τους.
Η σημασία της ύπαρξης και λειτουργίας του ιστολογίου για μια ιστοσελίδα
Σε αυτό το άρθρο θα ασχοληθούμε με το blog και θα αναλύσουμε τους λόγους που το κάνουν πολύ σημαντικό για μια ιστοσελίδα, αλλά και για την διαδικτυακή παρουσία.
Ιστορικά το blog ως concept ξεκίνησε το 1994, από τον Justin Hall, o οποίος δημιούργησε την ιστοσελίδα του με το όνομα links.net. Κύριος σκοπός της ιστοσελίδας ήταν να συγκεντρώσει online μια συλλογή από ενδιαφέροντες συνδέσμους που είχε βρει την περίοδο εκείνη στο διαδίκτυο. Χάρις σε αυτη την ιστοσελίδα, ο Justin Hall θεωρείται ο θεμελιωτής των προσωπικών blogs, καθώς ενέπνευσε περισσότερους να αρχίσουν να μοιράζονται τις σκέψεις τους και τα ενδιαφέροντά τους online. Στο πρώιμο αυτό στάδιο οι ιστοσελίδες αυτές είχαν ονομαστεί διαδικτυακά ημερολόγια ή προσωπικές ιστοσελίδες.
Το 1997 για πρώτη φορά εισήχθη ο όρος weblog από τον Jorn Barger στην προσπάθειά του να δημοσιεύσει online το αρχείο της διαδικτυακής του δραστηριότητας (web log), στο οποίο ίσως για πρώτη φορά, λειτούργησε η χρονολογική σειρά, αφού οι νεότερες αναρτήσεις εμφανιζόντουσαν πάνω από τις παλιότερες, όπως πολύ αυτονόητα και αυτόματα συμβαίνει σήμερα. Στη συνέχεια το 1998 ο Peter Merholz άλλαξε τον όρο από weblog σε blog και 3 πλατφόρμες γεννήθηκαν, οι LiveJournal, Xanga και Blogger.
Σήμερα, λίγο περισσότερο από 25 χρόνια αργότερα, με την τεχνολογία να έχει εξελιχθεί, και τα δεδομένα να έχουν αλλάξει τελείως, τα blogs είτε το καταλαβαίνουμε είτε όχι χρησιμοποιούνται καθημερινά από όλους μας. Οι μεγάλοι των social media όπως το Facebook, το Twitter, το Linkedin, και το YouTube παρέχουν με την ευκολία μερικών κλικ την δυνατότητα κυριολεκτικά στον οποιοδήποτε να αναρτήσει κείμενα, φωτογραφίες, video, να τα μοιραστεί μέσα σε ένα στενό ή ευρύτερο κύκλο φίλων, συνεργατών ή ατόμων με κοινά ενδιαφέροντα. Δεν είναι ιδιαίτερα τολμηρό να θεωρήσουμε ότι αυτές οι σελίδες κοινωνικής δικτύωσης υποκαθιστούν τουλάχιστον τα blogs.
Αντιστοίχως blogs σήμερα μπορούμε να θεωρήσουμε όλα τα μεγάλα ειδησεογραφικά sites ή τις lifestyle ιστοσελίδες λειτουργούν ως blogs κάνοντας κατηγοριοποιημένες αναρτήσεις με χρονολογική σειρά.
Σε μεγάλα μεγέθη, όπως αυτά των μεγάλων social media ιστοσελίδων, αλλά και των ειδησεογραφικών site, το όφελος έρχεται μέσα από τις διαφημίσεις, και τα κλικς που γίνονται σε αυτές. Ποια η σημασία όμως σε σελίδες μικρότερου περιεχομένου / χαμηλότερης επισκεψιμότητας;

SEO
Σε περασμένο άρθρο σχετικά με τεχνικές SEO, έκανα αναφορά σε κάποιες τεχνικές για την κατάκτηση υψηλών θέσεων στα αποτελέσματα της Google, μεταξύ των οποίων ήταν και η ανανέωση του περιεχομένου. Η σημασία είναι τεράστια, αν αναλογιστούμε, όχι μόνο πόσο μετράει για τις μηχανές αναζήτησης η προσθήκη περιεχομένου αλλά και τα άλλα αποτελέσματα που έχουμε μέσα από αυτό. Καταρχήν ένα άρθρο, θεωρόντας ότι ακολουθούμε μια στρατηγική κάθε φορά που αναρτούμε κάτι νέο στο ιστολόγιο της ιστοσελίδας μας, μπορούμε να το διαφημίσουμε μέσα από τα γνωστά κοινωνικά δίκτυα, δημιουργώντας και σε αυτά μια κινητικότητα, να προσελκύσουμε νέους επισκέπτες ή επαναληπτικούς και να τους κρατήσουμε για κάποιο χρόνο στην ιστοσελίδα. Ο μέσος χρόνος παραμονής στην ιστοσελίδα είναι ένας πολύ σημαντικός δείκτης ποιότητας της ιστοσελίδας μας, καθώς δείχνει πόσο κεντρίζει το ενδιαφέρον του αναγνώστη.
Η στρατηγική χρήση λέξεων κλειδιών που θέλουμε να μας εμφανίζουν πιο ψηλά στα αποτελέσματα, είναι επίσης πολύ σημαντικό για το SEO, όπως επίσης και η δημιουργία εσωτερικών συνδέσμων (internal linking) που μπορεί να τραβήξουν την προσοχή του επισκέπτη και να μειώσουν το ποσοστό εγκατάλειψης (bounce rate).
Brand Awareness
To brand awareness είναι κλειδί για την επιτυχία κάθε επιχείρησης, μικρής ή μεγάλης. Δεν υπονοώ σε καμία περίπτωση ότι ένα ιστολόγιο μπορεί να κάνει θάυματα και να κάνει γνωστό ένα brand, αλλά η επανάληψη είναι μήτηρ μαθήσεως, και όσο συχνότερη είναι η προβολή μιας ιστοσελίδας με το πρόσχημα ενός νέου ενημερωτικού άρθρου, χτίζετε μια σχέση με το κοινό σας, θεμελιώνετε την αξιοπιστία και το reputation της επιχείρησής σας και αυξάνετε τις πιθανότητες να αποτυπωθεί ένα brand στη μνήμη του κοινού με θετικό πρόσημο. Η επιλογή θεματολογίας σχετική με το αντικείμενο της ιστοσελίδας σας, ενδυναμώνει την εικόνα σας ως προς την εξειδίκευσή σας και σας καθιστά περισσότερο αξιόπιστους για τους πιθανούς πελάτες σας / επισκέπτες της ιστοσελίδας σας.
Θα μπορούσαμε με ασφάλεια λοιπόν, να εξάγουμε το συμπέρασμα ότι η σωστή και στρατηγική χρήση ενός ιστολογίου σε ένα εταιρικό website δεν πρέπει να υποτιμάται σε καμία περίπτωση. Από την επαγγελματική μου εμπειρία, μπορώ να πω με ασφάλεια ότι η διαχείριση ενός ιστολογίου δεν είναι εύκολη υπόθεση. Όλη η διαδικασία, από την επιλογή της θεματολογίας μέχρι και τη συγγραφή ενός άρθρού μπορεί να πάρει ώρες ή και μέρες, πράγμα που ακούγεται ίσως και ακατόρθωτο με τους σημερινούς ρυθμούς. Το μακροπρόθεσμο αποτέλεσμά τους όμως μπορεί να ανταμοίψει και με το παραπάνω όλη σας την προσπάθεια, και κυρίως χωρίς οικονομικό κόστος. Το μόνο που χρειάζεται είναι υπομονή.
Είστε σίγουροι ότι δεν θέλετε να προσπαθήσετε;
Απομένουν λίγα 24ωρα πριν μπούμε στην τρίτη δεκαετία του 21ου Αιώνα, και για κάποιους παλιότερους όπως ο γράφων, η τεχνολογία καλπάζει, και την τελευταία δεκαετία έχει φέρει τεράστιες αλλαγές σε πολλούς τομείς της καθημερινότητας, στην καταναλωτική συμπεριφορά του κοινού και ακολούθως στην επιχειρηματικότητα.
Πλέον η παρουσία μιας επιχείρησης στο διαδίκτυο είναι επιτακτική ανάγκη, τόσο για την παρουσίασή της, όσο και για την δυνατότητα της πώλησης προϊόντων. Στην Ελλάδα άργησε λίγο να έρθει αυτή η εξέλιξη, αλλά η γενιά των 00’s που σιγά σιγά παίρνει τη σκυτάλη έχει εξοικειωθεί πλήρως με τις ηλεκτρονικές αγορές και σχεδόν προτιμά αυτό τον τρόπο. Ο λόγος είναι προφανής. Η ταχύτητα στο να κάνει μια έρευνα αγοράς, να συγκρίνει τις τιμές, την ποιότητα της εξυπηρέτησης, αλλά και να διαβάσει σε πολλές περιπτώσεις γνώμες χρηστών που αγόρασαν το προϊόν που τους ενδιαφέρει είναι πολύ εύκολη υπόθεση online.
Ο παραπάνω λόγος, όπως επίσης και οι λόγοι ανταγωνισμού που προκαλούνται από τον ολοένα αυξανόμενο ρυθμό ένταξης online υπηρεσιών και ηλεκτρονικών καταστημάτων στην φαρέτρα των επιχειρήσεων, οδηγεί σήμερα όλο και περισσότερους επαγγελματίες να αποφασίζουν να κάνουν το επόμενο βήμα προς το ηλεκτρονικό εμπόριο.
Η εμπειρία που έχουμε αποκομίσει έχοντας καθημερινή επαφή με υποψήφιους πελάτες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν και στο ηλεκτρονικό εμπόριο, και κουβεντιάζοντας μαζί τους τρόπους για να κάνουν αυτό το επόμενο βήμα είναι ότι σε μεγάλο βαθμό, υπάρχει μια θολή εικόνα για το τί είναι ένα ηλεκτρονικό κατάστημα, πώς λειτουργεί και κυρίως πώς αποδίδει; Όσο και αν κάνει εντύπωση, υπάρχει μεγάλο ποσοστό επιχειρηματιών που θεωρούν τη λειτουργία ενός ηλεκτρονικού καταστήματος είτε δευτερεύουσα και συμπληρωματική, είτε ένα άνοιγμα χαμηλού κινδύνου λόγω της λανθασμένης εντύπωσης ότι ένα eshop λειτουργεί από μόνο του, και με χαμηλό λειτουργικό κόστος.
Η επιτυχία ενός ηλεκτρονικού καταστήματος είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων οι οποίοι καθορίζονται τόσο από τους developers του eshop όσο και από τους διαχειριστές / ιδιοκτήτες των καταστημάτων και τους οποίους θα αναλύσουμε παρακάτω.
Είναι προφανές, ο σχεδιασμός ενός ηλεκτρονικού καταστήματος είναι το Α και το Ω. Δείτε το σαν ένα πραγματικό κατάστημα. Θα κάνατε τις αγορές σας σε ένα πολυκατάστημα ρούχων αν εσωτερικά ο χώρος δεν σας άρεσε ή δεν τον βρίσκατε λειτουργικό; Αν τα γυναικεία και ανδρικά ρούχα βρισκόντουσαν στα ίδια ράφια; Αν δεν βλέπατε ταμπέλες με προσφορές σε εμφανή σημεία;
Αντίστοιχα, και ένα ηλεκτρονικό κατάστημα πρέπει να έχει μια χωροταξία τέτοια που να προτρέπει και να βοηθάει τον επισκέπτη να αποκομίσει μια ευχάριστη εμπειρία αγοράς. Ο σχεδιασμός ενός ηλεκτρονικού καταστήματος, εκτός από το ευχάριστο / έυχρηστο εικαστικό κομμάτι, πρέπει να βασίζεται και σε μια προηγούμενη μελέτη για την σωστή κατηγοριοποίηση των προϊόντων, την σωστή και ιεραρχική τοποθέτησή τους, αλλά και μια έξυπνη σύνδεση μεταξύ των προϊόντων για να διευκολύνεται ο επισκέπτης στο να βλέπει περισσότερα προϊόντα, αλλά και να αυξάνεται η πιθανότητα αγοράς άρα το ποσοστό μετατροπής του επισκέπτη σε πελάτη (conversion rate).
Για την κατασκευή ενός ηλεκτρονικού καταστήματος, υπάρχουν στη διάθεση των προγραμματιστών αρκετές δημοφιλείς πλατφόρμες ανοιχτού κώδικα, όπως Prestashop, Magento, Opencart, WOOCommerce, VirtueMart, Shopify κ.α.. Οι διαφορετικές ανάγκες που έχει το κάθε κατάστημα (πλήθος κωδικών – μεθοδος εισαγωγής, ευκολία στη διαχείριση, σύνδεση με συστήματα ERP) είναι αυτές που θα καθορίσουν την επιλογή της κατάλληλης πλατφόρμας για την ανάπτυξή του.
Μια σωστή παρουσίαση ενός προϊόντος μπορεί να δώσει ώθηση στο ρυθμό πωλήσεων. Τι συνιστά όμως την σωστή παρουσίαση ενός προϊόντος;
Αρχικά μια επαγγελματική φωτογράφιση είναι πολύ σημαντική. Η λογική της πρόχειρης φωτογράφισης με ίδια μέσα είναι ελκυστική λόγω του φαινομενικά χαμηλού κόστους. Το πραγματικό κόστος όμως θα είναι η εγκατάλειψη της ιστοσελίδας από τον επισκέπτη, γιατί μια φτωχή παρουσίαση, δεν κερδίζει εύκολα την εμπιστοσύνη των πελατών, ειδικά τη στιγμή που η φωτογραφία είναι το κύριο οπτικό μέσο για την πρώτη αξιολόγηση από τον χρήστη. Η δε συνοχή στον τρόπο παρουσίασης, όπως ένα κοινό φόντο, ίδιο στήσιμο των προϊόντων, συγκεκριμένη απόσταση λήψης, σωστός φωτισμός βοηθούν το χρήστη να αντιλαμβάνεται ταχύτερα το προϊόν, να του δημιουργείται το αίσθημα της τάξης και να προχωράει στην αγορά.

Είναι φυσιολογικό να θεωρούμε ότι το προϊόν είναι ο βασικότερος παράγοντας επιτυχίας. Όσο σωστά αν έχουμε θεμελιώσει κάθε λεπτομέρεια ενός ηλεκτρονικού καταστήματος, η επιτυχία του στηρίζεται στο προϊόν, τα χαρακτηριστικά του, τη μοναδικότητά του, αν είναι επώνυμο, ακόμα και η συσκευασία του.
Σε αυτό το σημείο, είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε ότι η μετάβαση από μια τοπική αγορά, σε μια ηλεκτρονική, αυξάνει κατακόρυφα τον ανταγωνισμό. Ένας εξοικειωμένος online shopper, δεν θα περιορίσει την έρευνα αγοράς του στο πρώτο ηλεκτρονικό κατάστημα που θα επισκεφθεί. Εκτός από τις δημοφιλείς πλατφόρμες skroutz και bestprice που κάνουν σύγκριση τιμών σε μερικά δευτερόλεπτα, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η ηλεκτρονική αγορά δεν περιορίζεται γεωγραφικά. Πρέπει να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψιν τον ανταγωνισμό, ειδικά σε περίπτωση προϊόντων που είναι επώνυμα και δημοφιλή όταν κοστολογούμε, καθώς η επιτυχία ενός ηλεκτρονικού καταστήματος ορίζεται από τις πωλήσεις του.
Ο άσος στο μανίκι ενός έπιτυχημένου επιχειρηματία είναι ταχύτητα με την οποία ανταποκρίνεται στους πελάτες του, αλλά και η ευκολία του να ελίσσεται αν χρειαστεί. Αυτό σημαίνει πως θα πρέπει να υπάρχει ενεργό τμήμα που να μπορεί να επικοινωνεί και να δίνει άμεσα απαντήσεις σε κάθε ερώτηση των επισκεπτών είτε αυτή γίνεται τηλεφωνικά είτε μέσω ηλεκτρονικών μηνυμάτων. Πρέπει να δίνεται έμφαση στην σωστή διαχείριση της αποθήκης σας (stock management) ώστε να μην έιναι σε έλλειψη τα προϊόντα που φαίνονται διαθέσιμα και κυρίως στην τήρηση των χρόνων αποστολής.
Οι ξεκάθαρες διατυπώσεις σε θέματα κόστους μεταφορικών, εγγύησης των προϊόντων, της πολιτικής επιστροφών βοηθούν τον επισκέπτη να εμπιστευθεί ευκολοτερα ένα ηλεκτρονικό κατάστημα, να κάνει την αγορά και να το διαφημίσει και στο στενό του περιβάλλον.
Μην ξεγελιόμαστε. Για να αγοράσει κάποιος από το κατάστημά μας, πρέπει πρώτα να μπει μέσα. Την επιτυχία ενός φυσικού καταστήματος καθορίζει η τοποθεσία του. Όσο πιο κεντρικά είναι, τόσο περισσότεροι θα το δουν, θα το επισκεφθούν και θα αγοράσουν. Η τοποθεσία ενός ηλεκτρονικού καταστήματος ορίζεται από την θέση τους στα αποτελέσματα των μηχανών αναζήτησης. Ο ανταγωνισμός είναι τεράστιος και οι πρώτες θέσεις δεν είναι εγγυημένες στα οργανικά αποτελέσματα. Ο σίγουρος τρόπος για να αρχίσει να γίνεται γνωστό ένα πρωτοεμφανιζόμενο ηλεκτρονικό κατάστημα είναι η διαφήμιση. Ανάλογα με το προϊόν σας, και το κοινό που θέλετε να στοχεύσετε υπάρχουν πολλοί δίαυλοι επικοινωνίας για να διαφημιστείτε. Facebook Campaigns, Instagram Ads, Google Adwords είναι τα πιο δημοφιλή μέσα διαφήμισης. Μια επένδυση στην διαφήμιση του ηλεκτρονικού σας καταστήματος σήμερα είναι επιτακτική ανάγκη για να προσελκύσετε περίσσότερους επισκέπτες και να αυξήσετε τις πωλήσεις σας. Ένας έμπειρος διαφημιστής, μπορεί μετά από μελέτη και ανάλυση, να σας κατευθύνει στο σωστό διαφημιστικό μέσο με τα κατάλληλα keywords, αλλά και τις κατάλληλες τακτικές (dynamic remarketing) ώστε να παράγει μια αποδοτική καμπάνια.

Σε κάθε περίπτωση δεν πρέπει να υποτιμάται το κόστος δημιουργίας ενός ηλεκτρονικού καταστήματος. Το άνοιγμα προς το ηλεκτρονικό εμπόριο είναι μια διαδικασία που απαιτεί να υπάρχει επιχειρηματικος σχεδιασμός και να ακολουθούνται σταθερά βήματα στην υλοποίηση του χωρίς εκπτώσεις προκειμένου να αυξάνεται η πιθανότητα επιτυχίας.
Αν ξεκινάτε σήμερα την επιχειρηματική σας δραστηριότητα, ή αν σήμερα αποφασίσατε να κάνετε μια επέκταση της προβολής της επιχείρησής σας μέσω διαδικτύου και δεν ξέρετε πως να ξεκινήσετε ακολουθεί ένας οδηγός συμβουλών για την κατασκευή της ιστοσελίδας σας.
Για να ξεκινήσει η κατασκευή μιας ιστοσελίδας χρειάζεται να έχετε ένα όνομα (domain name) και ένα ενεργό πακέτο φιλοξενίας.
Domain name
Το domain name θα πρέπει να είναι το όνομά σας ή το brand της επιχείρησής σας, αναλόγως με τον τρόπο που θέλετε να προωθηθείτε. Π.χ. αν είστε ελεύθερος επαγγελματίας και η επωνυμία σας είναι το ονοματεπώνυμό σας, ή αν έχετε κάποιο διακριτικό τίτλο κατωχυρωμένο στην εταιρεία σας, θα πρέπει αντίστοιχα να αναζητήσετε το domain που να ταιριάζει με τις ανάγκες προβολής σας.
Τι πρέπει να προσέξετε όταν επιλέγετε domain name;
Βασικό είναι το όνομα που θα επιλέξετε να είναι εύηχο και να μπορεί εύκολα να απομνημονευθεί. Αν χρησιμοποιείτε κάποιο ελληνικό όνομα ή επωνυμία σκεφτείτε από πριν τον τρόπο γραφής του σε greeklish. Επιλέξτε τον απλό τρόπο γραφής, για παράδειγμα προτιμήστε το georgiou.gr αντί για το gewrgiou.gr. Επίσης καλό είναι να αποφεύγετε τα μακρυά ονόματα, γιατί είναι πιο δύσκολο να τα θυμάται κάποιος, αλλά και γιατί θα σας δημιουργήσουν ακόμα πιο μακρυά email accounts, π.χ. το domain ergastiriosidirokataskevon.gr εκτός του ότι είναι μεγάλο, θα δημιουργήσει ένα ακόμα μεγαλύτερο email όπως το
Πακέτο Φιλοξενίας
Ένα ενεργό πακέτο φιλοξενίας για την ιστοσελίδα σας είναι απαραίτητο για την λειτουργία της ιστοσελίδας. Σε αυτή την περίπτωση η σωστή επιλογή για το είδος της φιλοξενίας εξαρτάται από τις ανάγκες της ιστοσελίδας σας. Ο όγκος των δεδομένων της ιστοσελίδας σας, το μέγεθος της επισκεψιμότητάς της, οι ανάγκες επικοινωνίας είναι σημαντικοί παράγοντες. Μια ιστοσελίδα με μεγάλη επισκεψιμότητα όπως ένα ειδησεογραφικό site χρειάζεται ένα dedicated server, ένα ηλεκτρονικό κατάστημα με πολλούς κωδικούς προϊόντων και μεγάλο αριθμό εγγεγραμμένων χρηστών επίσης, ενώ ένα site προβολής μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του σε ένα πακέτο VM ή Shared Hosting.
Τι πρέπει να προσέξετε όταν επιλέγετε πακέτο φιλοξενίας για την ιστοσελίδα σας;
Το κύριο χαρακτηριστικό που πρέπει να ζητήσετε είναι η αμεσότητα στην επικοινωνία με την εταιρεία στην οποία θα αναθέσετε την φιλοξενία της ιστοσελίδας σας. Σε περίπτωση δυσλειτουργίας του διακομιστή ή κάποιου δικού σας σφάλματος που απαιτεί επαναφορά, ο χρόνος επικοινωνίας και αποκατάστασης πρέπει να είναι σύντομος. Εταιρείες με έδρα στο εξωτερικό, ή με τμήμα υποστήριξης σε ώρες γραφείου μπορεί να σας προκαλέσει καθυστερήσεις πολλών ωρών, αν όχι ημερών.
Μην εμπιστεύεστε τα πολύ φθηνά πακέτα φιλοξενίας. Συνήθως τέτοιες λύσεις καταλήγουν να είναι ακριβότερες. Σε ένα φθηνό πακέτο φιλοξενίας, ενδέχεται να συγκατοικείτε με πολλές άλλες ιστοσελίδες και να μοιράζεστε άνισα τους πόρους του διακομιστή.
Οι ανάγκες της ιστοσελίδας μας θα ορίσουν τον σχεδιασμό της, όχι οι προτάσεις ενός έτοιμου θέματος.
Κατασκευή Ιστοσελίδας
Θα χρειαστείτε σίγουρα κάποια αξιόπιστη εταιρεία για να αναλάβει να μελετήσει και να σχεδιάσει την ιστοσελίδα σας σύμφωνα με τις ανάγκες σας. Εκτός από αυτές τις υπηρεσίες όμως, θα πρέπει και να σας κατευθύνει για να πάρετε κάποιες σωστές αποφάσεις.
Τι χρειάζεστε για να ξεκινήσετε την κατασκευή της ιστοσελίδα σας;
Βασική προϋπόθεση για να ξεκινήσει η κατασκευή μιας ιστοσελίδας είναι να έχετε μια κεντρική ιδέα και ένα στόχο. Αυτά είναι βασικά, καθώς βοηθούν στο να υπάρχει μια βάση επικοινωνίας μεταξύ πελάτη και developer. Χωρίς να γινόμαστε απόλυτοι, η απουσία ενός στόχου κατά την κατασκευή μιας ιστοσελίδας, είτε διαιωνίζει την ολοκλήρωση ενός project, είτε το καταδικάζει. Αυτό συμβαίνει διότι όταν κάποιος δεν γνωρίζει τι θέλει, αποφασίζει να πάρει μια κατεύθυνση τη μια στιγμή και μια άλλη κατεύθυνση την άλλη στιγμή, με αποτέλεσμα να ακυρώνει ώρες δουλειάς. Τα πάντα εξαρτώνται από το πόσο συνειδητά ξεκινάτε να κάνετε μια ιστοσελίδα.
Στη συνέχεια χρειάζεται να έχετε την πρώτη ύλη της ιστοσελίδας σας. Αυτή είναι το περιεχόμενό σας, όπως τα κείμενα και οι φωτογραφίες. Μια επένδυση σε επαγγελματική φωτογράφιση προϊόντων, χώρων, μπορεί να ακούγεται λόγω κόστους υπερβολική, αλλά το αποτέλεσμα μπορει να δωσεί τεράστια ώθηση στις πωλήσεις σας. Η λογική "έχω dslr” ή "θα τις βγάλω εγώ τις φωτογραφίες", δεν αρκεί. Ένας επαγγελματίας φωτογράφος θα φροντίσει να καδράρει σωστά, να μην υπερφωτίσει το θέμα του και να κάνει ένα σωρό διορθώσεις σε προγράμματα επεξεργασίας για να σας δώσει φωτογραφίες που να πουλάνε. Αν πάλι το budget είναι περιορισμένο, υπάρχει ένα τεράστιο market online αγοράς stock images που μπορεί με χαμηλότερη τιμή να φέρει αποτελέσματα στην απόδοση της ιστοσελίδας σας.

Κείμενα
Επίσης ουσιώδες στοιχείο σε μια ιστοσελίδα είναι τα κείμενα. Ένα καλογραμμένο κείμενο μπορεί να απογειώσει τον δείκτη απόδοσης της ιστοσελίδας. Ένα πρωτότυπο κείμενο θα βοηθήσει μακροπρόθεσμα το SEO της ιστοσελίδας. Προτιμήστε ένα καλογραμμένο κείμενο που να δημιουργεί μια οικειότητα στον επισκέπτη της ιστοσελίδας, αλλά ταυτόχρονα προσδίδει κύρος στο brand σας. Αποφύγετε τα ξύλινα κείμενα και τις βαρύγδουπες προτάσεις. Μιλήστε στη γλώσσα του κοινού σας.
Sitemap
Η λειτουργικότητα μιας ιστοσελίδας δεν είναι κάτι που το ανακαλύπτουμε κατά την διαδικασία σχεδιασμού και ανάπτυξης. Έχοντας το υλικό, πρέπει να το διαχωρίσουμε και να σχεδιάσουμε την σκελετική δομή της ιστοσελίδας. Απο ποιες ενότητες θα αποτελείται και ποιες από αυτές θα ξεδιπλώνονται σε υποενότητες. Ένα πολύ βασικό βήμα που θα κάνει περισσότερο παραγωγική την περίοδο υλοποίησης της ιστοσελίδας.
Design
Το Α και το Ω για μια ιστοσελίδα. Η πρώτη εικόνα είναι αυτή που είτε θα προσελκύσει τον επισκέπτη είτε θα τον διώξει. Υπάρχουν πολλά στοιχεία που πρέπει να επιλεγούν προσεκτικά για να κρατήσουμε το ενδιαφέρον ένος χρήστη.
Καθαρό Design
Φροντίζουμε να έχουμε μια ξεκάθαρη γραμμή που να μην αποσυντονίζει τον χρήστη. Σωστή ιεραρχία, ευδιακριτες γραμματοσειρές, σωστά ζυγισμένοι τίτλοι και σωστές αποστάσεις. Δεν χρειάζεται να τα πούμε όλα σε μια γραμμή.
Σωστές ΑντιθέσειςΌσο και αν φαίνεται αυτονόητο, παρατηρούμε συχνά σε ιστοσελίδες το φόντο να έχει πολύ χαμηλή αντίθεση με τα κείμενα ή διάφορα γραφικά με αποτέλεσμα να κουράζεται ο χρήστης.
Χρήση έτοιμου template ή όχι;
Η απάντηση εδώ, μπορεί να αυξήσει τις απαιτήσεις σε budget, αλλά καλό είναι όχι. Χρειάζεται όμως πολύ προσοχή στο τι επιλέγετε. Έχει τύχει να μας ζητήσει πελάτης να του αγοράσουμε και να του εγκαταστήσουμε ένα έτοιμο template που τον ενθουσίασε το demo που είδε. Η παγίδα σε αυτό ήταν ότι δημιουργήθηκε λανθασμένα στον πελάτη μας η εντύπωση ότι η επανάληψη ενός όμορφου σχεδίου θα έφερνε και ένα αισθητικά όμορφο αποτέλεσμα στην ιστοσελίδα του πελάτη. Λάθος. H λογική εδώ δεν είναι να φέρουμε την παρουσίαση της επιχείρησής μας στα μέτρα ενός έτοιμου σχεδίου. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να σεβαστείτε αν θέλετε να είναι αποτελεσματική μια ιστοσελίδα.
Οι ανάγκες της ιστοσελίδας μας θα ορίσουν τον σχεδιασμό της, όχι οι προτάσεις ενός έτοιμου θέματος.
Στο διαδίκτυο θα βρείτε πληθώρα σχεδίων, αλλά όσο ωραίο και αν είναι ένα σχέδιο δεν φτάνει. Ο τρόπος που έχει προγραμματιστεί μπορεί να είναι ακατάλληλος. Πολλά έτοιμα θέματα φορτώνουν τόνους κώδικα, προκειμένου να εξυπηρετούν πολλές σχεδιαστικές προτάσεις, και καταλήγουν να είναι αργά και δυσλειτουργικά.
Υπάρχουν στα πιο διαδεδομένα CMS, premium frameworks που δίνουν δυνατότητα ανάπτυξης custom σχεδίων.
Πληροφορίες για θέματα ασφάλειας της ιστοσελίδας μας που μαθαίνουμε κατόπιν εορτής...
Δεν φταίμε απόλυτα εμείς, ίσως η ανθρώπινη φύση, που για λόγους αυτοσυντήρησης μας κάνει να μην σκεφτόμαστε δυσάρεστες καταστάσεις πριν αυτές μας συμβούν. Πολλές φορές ακούμε γύρω μας για κυβερνοεπιθέσεις, hackings σε λογαριασμούς, κατεβασμένες ιστοσελίδες, αλλά αρκούμαστε στο «πάλι καλά, εμείς είμαστε τυχεροί».
Το τυχεροί δεν είναι σχήμα λόγου, είναι πραγματικότητα, όταν δεν έχουμε μεριμνήσει για βασικά θέματα ασφάλειας.
Όπως στον πραγματικό κόσμο, έτσι και στον κυβερνοχώρο, τα θύματα επιλέγονται σύμφωνα με το πόσο χαλαρές άμυνες έχουν. Στην πραγματικότητα, ένας κακοποιός θα προτιμήσει έναν εύκολο στόχο, που δεν θα μπορεί να προβάλλει ιδιαίτερη αντίσταση. Έτσι και στο διαδίκτυο η επιλογή γίνεται κατά τον ίδιο τρόπο. Σκανάροντας και βρίσκοντας τον αδύναμο στόχο.
Οι κύριες αδυναμίες είναι οι παρακάτω:
Σε αυτή την περίπτωση ο hacker αναζητά ιστοσελίδες με προγράμματα που τρέχουν σε παλιότερες εκδόσεις, και δεν είναι επικαιροποιημένα. Αυτά τα προγράμματα είναι καταρχήν τα πολύ γνωστά CMS όπως το Wordpress, το Joomla!, το Drupal και άλλα, καθώς επίσης και τα πρόσθετα εργαλεία (plugins, extensions) που χρησιμοποιούνται για κάποιες πιο εξειδικευμένες λειτουργίες. Όλα αυτά τα προγράμματα σαφώς παρουσιάζουν κατά καιρούς κενά ασφάλειας τα οποία μπορεί να εκθέσουν την ιστοσελίδα σε διάφορους κινδύνους, και γι’ αυτό το λόγο ανά τακτά χρονικά διαστήματα βγαίνουν νέες ενημερωμένες εκδόσεις που θωρακίζουν αυτά τα κενά. Στην περίπτωση που η ιστοσελίδα δεν ενημερώνεται με τις νέες εκδόσεις αυτών των λογισμικών, είναι τρωτή σε επιθέσεις.
Ο τρόπος αντιμετώπισης είναι απλός. Πρόληψη. Update. Αλλιώς επικαιροποίηση των προαναφερθέντων προγραμμάτων. Πρέπει να μην αμελούμε να κάνουμε έλεγχο και να τρέχουμε τα νέα updates. Επίσης είναι πολύ σημαντικό να είμαστε πολύ προσεκτικοί με το τι λογισμικά χρησιμοποιούμε. Το Wordpress λόγω της δημοφιλίας του, έχει δημιουργήσει μια τεράστια αγορά για plugins που μπορούν να βοηθήσουν σε εκατοντάδες άλλες λειτουργίες. Πρέπει όμως να γίνεται ένα background check όσο αυτό είναι δυνατόν στον developer που το έφτιαξε, τον αριθμό των downloads που έχει, το πόσο πρόσφατο είναι το τελευταίο update, και τις κριτικές που έχει λάβει από τους χρήστες που το έχουν χρησιμοποιήσει.
Σημαντικό είναι να χρησιμοποιούμε σύνθετους τρόπους πρόσβασης στο διαχειριστικό κομμάτι της ιστοσελίδας, όπως password protected folders και authenticators, να έχουμε login alerts για να ενημερωνόμαστε άν κάποιος συνδέθηκε με δικαιώματα διαχειριστή, και να κάνουμε monitor την ιστοσελίδα μας με κατάλληλα λογισμικά που θα εντοπίζουν malware - flagged αρχεία.
Ένας υπολογιστής χωρίς προγράμματα προστασίας antivirus, firewall ή με δωρεάν κατεβασμένα προγράμματα αμφιβόλου ποιότητας, είναι μια ωρολογιακή βόμβα. Ένας ιός ransomware, ένα Phishing link, ή μια περιήγηση σε άλλα sites που έχουν ήδη δεχθεί επίθεση μπορεί να δώσουν πρόσβαση στον επιτιθέμενο να αποκτήσει έλεγχο στον υπολογιστή. Αν δε μέσα στον υπολογιστή έχετε πληροφορίες όπως στοιχεία πρόσβασης στους λογαριασμούς ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, αποθηκευμένοι κωδικοί, στοίχεία πρόσβασης στο διαχειριστικό περιβάλλον της ιστοσελίδας σας, τότε έχετε ανοίξει μια πόρτα και μόνο δεν καλωσορίζετε τον χάκερ.
Με την σωστή επιλογή ενός προγράμματος Anti Virus ή μιας σουΐτας εργαλείων για την προστασία ενός υπολογιστή ή ενός δικτύου. Μη βασίζετε τη σωστή επιλογή σε ότι διαβάσετε στο διαδίκτυο, αλλά συμβουλευτείτε έναν ειδικό, που θα αξιολογήσει το σύστημά σας και θα σας προτείνει την καλύτερη λύση. Μην βασίζεστε σε δωρεάν προγράμματα. Τα αρχεία που βρίσκονατι στον υπολογιστή σας έχουν μεγάλη αξία για εσάς, μπορεί να αφορούν την επιχείρησή σας, ή να είναι προσωπικά. Πρέπει να τα προστατεύετε ανάλογα.
Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε σε αυτό το σημείο ότι ένας εύκολος κωδικός σπάει εύκολα. To 2013 η Adobe δέχτηκε επίθεση και κλάπηκαν οι κωδικοί 38 εκατομυρίων ενεργών χρηστών. Το decryption που έγινε αργότερα στο αρχείο που διέρρευσε από τεχνικούς πληροφορικής αποκάλυψε κωδικούς για 6 εκατομύρια λογαριασμούς με το top 10 κωδικών σε όλους αυτούς του λογαριασμούς να είναι οι παρακάτω:
Προφανώς δεν φταίνε οι κωδικοί για την επίθεση στην Adobe, γίνεται κατανοητό όμως ότι ο παράγοντας ασφάλειας κατά την επιλογή ενός κωδικού έρχεται δεύτερος μετά τον παράγοντα ευκολίας και απομνημόνευσης, και αυτό αποτελεί αδυναμία σε ένα σύστημα.
Κυρίως με σύνθετους κωδικούς. Προτιμήστε έναν κωδικό που να περιέχει κεφαλαία και πεζά γράμματα, αριθμούς, σύμβολα και πάνω από 10 χαρακτήρες. Φροντίστε, όσο δύσκολο και αν ακούγεται αυτό να τους αλλάζετε ανά τακτά χρονικά διαστήματα π.χ. ανά εξάμηνο. Μην χρησιμοποιείτε έναν κωδικό για όλα. Ο κίνδυνος είναι μεγάλος, γιατί αν γίνει υποκλοπή κωδικών σε μια υπηρεσία που χρησιμοποιείτε π.χ. Adobe, τότε οι χάκερς θα αποκτούν πρόσβαση και σε άλλες υπηρεσίες σας απλώς δοκιμάζοντας να συνδεθούν με τα ίδια στοιχεία που υπέκλεψαν.

Το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο έχει μπει για τα καλά στη ζωή μας. Είναι όμως ασφαλές; ΟΧΙ. Η απάντηση είναι ΟΧΙ. Κατηγορηματικά ΟΧΙ. Στην περίπτωση που ο υπολογιστής μας έχει εκτεθεί σε κινδύνους, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα, ένας χάκερ να διαβάζει τα μηνύματά μας. Είναι πολύ σημαντικό λοιπόν να καταλάβουμε πως οποιαδήποτε πληροφορία μοιραζόμαστε μέσω email είναι πιθανό να μην είναι απόλυτα ασφαλής. Είναι επίσης πολύ σημαντικό να ελέγχουμε την προέλευση των μηνυμάτων που λαμβάνουμε. Ένας χάκερ μπορεί να μασκάρει την διεύθυνσή του με την διεύθυνση οικείου προσώπου / συνεργάτη.
Με πολύ προσοχή. Δεν στέλνουμε ποτέ στοιχεία πρόσβασης σε κανέναν μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Να ελέγχετε ποιος σας στέλνει μηνύματα. Αν εντοπίσετε περίεργη συμπεριφορά, αλλαγή στον τρόπο επικοινωνίας, ορθογραφικά λάθη που παλιότερα δεν γινόντουσαν, ή κάτι που δεν σας ταιριάζει, καλέστε στο τηλέφωνο τον αποστολέα και επιβεβαιώστε αν το μήνυμα το λάβατε από τον ίδιο. Κάποιες πολύ σημαντικές συμβουλές σχετικά με τον τρόπο αντιμετώπισης προσπαθειών εξαπάτησης μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου παρέχονται από την Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος σε αυτό το σύνδεσμο.
Ή αλλιώς Κοινωνική Μηχανική. Υπάρχει ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο του Kevin Mitnick στο οποίο αναλύεται μια μέθοδος παραβίασης συστημάτων χωρίς την χρήση υπολογιστή, αλλά με τον απλούστερο τρόπο εξαπάτησης, που έχει ως βάση την ανθρώπινη φύση και τις αδυναμίες της. Το 2019 άλλωστε υπήρξαν πολλά κρούσματα τηλεφωνικών κλήσεων από «τεχνικούς της Microsoft” που εντόπισαν κάποιο πρόβλημα στο λογισμικό του υπολογιστή μας και προσφερόντουσαν να το λύσουν. Κάποιοι εύπιστοι (και δεν ήταν λίγοι) έδειξαν εμπιστοσύνη σε αυτούς που προσφέρθηκαν και έδωσαν στο πιάτο ότι δεδομένα είχαν στον υπολογιστή τους.
Μην εμπιστεύεστε ποτέ κανέναν. Κανείς δεν θα προσφερθεί ποτέ δωρεάν να σας φτιάξει κάτι. Και καμία εταιρεία δεν θα σας ζητήσει πρόσβαση στον υπολογιστή σας ή να μάθουν ευαίσθητες πληροφορίες όπως κωδικούς. Αν σας συστηθούν ως τεχνικοί κάποιας γνωστής εταιρείας ζητήστε τα στοιχεία τους, ονοματεπώνυμο αριθμό τηλεφώνου και τμήμα, και αν δεν σας κλείσουν το τηλέφωνο, επικοινωνήστε με την εταιρεία και ενημερώστε για το συμβάν.
Εν τέλει, πώς μπορούμε να έχουμε ασφαλή την ιστοσελίδα μας και τα δεδομένα μας;
Η απάντηση είναι με πολύ προσοχή. Καλώς ή κακώς το διαδίκτυο είναι ένας χώρος που κρύβει πολλούς κινδύνους. Όπως ακριβώς και στον πραγματικό κόσμο, για να κρατάμε ασφαλή τα υπάρχοντά μας, πρέπει να κρατάμε καλά ασφαλισμένες τις πόρτες και τα παράθυρα στο σπίτι μας, και να είμαστε σε εγρήγορση. Αντίστοιχα πρέπει να λειτουργούμε και στον εικονικό κόσμο του διαδικτύου. Όσο πιο καλά θωρακίζουμε τα δεδομένα μας, τόσο περισσότερο ασφαλή είναι.
Δεν μπορούμε να έχουμε 100% ασφάλεια για τα δεδομένα μας. Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Η μάχη αυτή κρίνεται στα σημεία, πότε είναι ένα βήμα μπροστά ο χάκερ, πότε είμαστε εμείς. Το παν είναι να είμαστε έτοιμοι για κάθε ενδεχόμενο.
Ο αγώνας για την πρώτη θέση στα αποτελέσματα των αναζητήσεων. Πώς κερδίζεται;
Λίγο πολύ, οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ιστοσελίδων έχουν ακούσει αρκετές φορές τον όρο SEO. Ο όρος SEO είναι το ακρωνύμιο για το Search Engine Optimization, και αναφέρεται σε τεχνικές και τρόπους που βοηθούν μια ιστοσελίδα να σκαρφαλώσει στις πρώτες θέσεις των αποτελεσμάτων της Google. Οι περισσότεροι ιδιοκτήτες ιστοσελίδων ή ηλεκτρονικών καταστημάτων, φλερτάρουν με την προοπτική της 1ης θέσης στις μηχανές αναζήτησης.
Για να γίνει κατανοητή η απάντηση σε αυτή την ερώτηση, πρέπει πρώτα να δούμε πως ακριβώς λειτουργούν οι μηχανές αναζήτησης.
Μια μηχανή αναζήτησης, και πιο συγκεκριμένα η Google προκειμένου να πετύχει το σκοπό της, πρέπει να κάνει ένα και μόνο ένα πράγμα. Να απαντάει σωστά στην ερώτηση που της κάνουμε, για να είμαστε ικανοποιημένοι με την λειτουργία της και να την προτιμάμε σε κάθε μας αναζήτηση.
Για να το κάνει σωστά αυτό αποτελεσματικά, πρέπει να επεξεργαστεί δεδομένα από 2 πλευρές, να κάνει υπολογισμούς και να δώσει μια απάντηση. Οι 2 πλευρές είναι
α) η ερώτηση και τα δεδομένα του χρήστη που ρωτάει, και
β) οι ευρετηριασμένες ιστοσελίδες που ανάλογα τα δεδομένα τους απαντούν στην ερώτηση.
Το πρώτο σκέλος αφορά πληροφορίες του χρήστη που κάνει την ερώτηση. Αν ο χρήστης μοιράζεται πληροφορίες όπως η τοποθεσία του, το ιστορικό περιήγησής του στο internet, αυτά επηρεάζουν τα αποτελέσματα της αναζήτησής του. Αν για παράδειγμα κάνει αναζήτηση για ιταλικό εστιατόριο τη στιγμή που βρίσκεται σε μια συγκεκριμένη περιοχή, τα πρώτα αποτελέσματα θα αφορούν ιταλικά εστιατόρια που βρίσκονται κοντά του, ή ιστοσελίδες ιταλικών εστιατορίων που έχει ήδη επισκεφθεί.
Το δεύτερο σκέλος αφορά την σειρά κατάταξης των αποτελεσμάτων. Κι εδώ είναι που το SEO παίζει το ρόλο του. Η σειρά των αποτελεσμάτων παράγεται από μια σειρά υπολογισμών που κάνει η Google προκειμένου να αξιολογήσει τις ιστοσελίδες και να δώσει την σωστότερη απάντηση στην ερώτηση που της έγινε. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που βοηθούν την Google να αξιολογεί τις ιστοσελίδες και να τις κατατάσσει σε μια ιεραρχία.
Η Google προκειμένου να πετύχει το σκοπό της, πρέπει να κάνει ένα και μόνο ένα πράγμα. Να απαντήσει όσο το δυνατόν πιο σωστά στην ερώτηση που της κάνουμε.

Οι περισσότεροι παράγοντες μας είναι άγνωστοι καθώς αποτελούν το επτασφραγιστο μυστικό της σωστής λειτουργίας της μηχανής αναζήτησης της Google, ενώ κάποιοι που γνωρίζουμε είναι οι παρακάτω:
Βλέποντας όλους τους παραπάνω παράγοντες αξιολόγησης των ιστοσελίδων, το συμπέρασμα που βγαίνει είναι ότι σκοπός της Google είναι να δίνει την σωστή απάντηση σε μια αναζήτηση που κάνουμε λαμβάνοντας υπόψιν τα δεδομένα που της παρέχουμε κάνοντας την αναζήτηση, και την ποιότητα των ιστοσελίδων που εμφανίζονται στα αποτελέσματα.
Άρα υπάρχει SEO;
Και ναι και όχι. Η σωστή απάντηση που θα πάρετε από ένα σοβαρό επαγγελματία είναι ότι δεν υπάρχει κάποια μαγική συνταγή που να εξασφαλίζει την πρώτη θέση στα οργανικά αποτελέσματα. Η πρώτη θέση κερδίζεται από ένα μόνιμο αγώνα δρόμου μεταξύ εσάς και των ανταγωνιστών σας, στον οποίο πρώτος είναι ο καλύτερος και αυτός που συνεχίζει να τρέχει. Το SEO δεν είναι ένα one off task, και η παραμονή στις πρώτες θέσεις είναι αρκετά δύσκολη, καθώς την πολιορκούν όλοι, και κανένας δεν μπορεί να το εγγυηθεί.
Τι πρέπει να προσέχουμε όταν ψάχνουμε υπηρεσίες SEO;
Η εφαρμογή ενός κανονισμού και ο τρόπος με τον οποίο επηρεάζει την λειτουργία του internet από την οπτική ενός web designer.
18 μήνες μετά την εφαρμογή του Ευρωπαϊκού κανονισμού για την προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, και την φιλολογία της εποχής, μπορούμε να δούμε με μια πιο ήρεμη ματιά τι είναι ο GDPR, πως επιδρά στη λειτουργία των ιστοσελίδων.
Αυτό που οι περισσότεροι ανακάλυψαν λίγους μήνες πριν τις 25 Μαϊου 2018, δεν ήταν κάτι νέο. Ο νόμος έιχε ψηφιστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις 27 Απριλίου 2016, ήταν ήδη σε ισχυ και η 25η Μαϊου ήταν το τέλος της περιόδου προσαρμογής.
Να ξεκινήσουμε κάνοντας σαφές ότι δεν αξιολογούμε νομικά τον κανονισμό, αλλά τεχνολογικά και σε συνδυασμό με την βιομηχανία του internet. O ΓΚΠΔ δημιουργήθηκε την εποχή όπου τα BIG DATA άρχιζαν να φανερώνουν την πραγματική τους αξία και να κεντρίζουν το ενδιαφέρον των διαφημιστών και των κολοσσών του Διαδικτύου (Google, Facebook). Η ηθική της νέας αυτής αγοράς μπήκε σε διάλογο με δυνατά επιχειρήματα από κάθε πλευρά.
Πρέπει η χρήση ενός εργαλείου να γίνεται με κόστος τη συλλογή του ψηφιακού μας αποτυπώματος από επεξεργαστές τέτοιων δεδομένων προκειμένου να δεχόμαστε διαφημίσεις σχετικές με τα ενδιαφέροντά μας; Ή αποτελεί παραβίαση του απορρήτου;
Οι απαντήσεις είναι πολλές και ανάλογα από ποια οπτική κοιτάμε, όλες φαντάζουν σωστές.Για παράδειγμα, η Google λέει, αν δεν θες να συλλέγω τα δεδομένα που αφορούν το τι κάνεις online, μην χρησιμοποιείς τις υπηρεσίες μου. Και εν μέρει μπορεί και να έχει δίκιο. Πλέον για κάθε πληροφορία που χρειαζόμαστε, κάνουμε μια αναζήτηση στη Google, και ως δια μαγείας έχουμε την απάντηση στην ερώτησή μας μέσα σε μερικά δευτερόλεπτα. Για να έχει ο καθένας μας αυτή τη δυνατότητα κυριολεκτικά στην τσέπη του, αυτό ίσως να πρέπει και να πληρώνεται. Σκεφτείτε για ένα λεπτό τη ζωή μας χωρίς το Google και θα καταλάβετε το ρόλο που έχει πια στη ζωή μας. Είναι ουσιώδες εργαλείο της καθημερινότητάς μας. Οι αναζητήσεις που κάνουμε, οι διαδρομές που αναζητούμε στους χάρτες και τα video που παρακολουθούμε για διασκέδαση - ενημέρωση, εξαργυρώνονται με την σκιαγράφιση του προφίλ μας για περισσότερο στοχευμένες -άρα αποδοτικότερες- διαφημίσεις. Ακούγεται κάπως λογικό...
Από μια άλλη οπτική γωνία όμως πολύς κόσμος είτε δε νοιάζεται, είτε δεν γνωρίζει τι παραχωρεί ως αντίτιμο για την καθημερινή του διευκόλυνση. Πολλές φορές έχουμε ακούσει την άποψη, «ε και; Αφού δεν έχω άτι να κρύψω.» Η πραγματικότητα είναι πως ακόμα κι αν δεν έχουμε κάτι να κρύψουμε, δεν μας αρέσει να μας ψάχνουν, πολύ περισσότερο όταν δεν ξέρουμε τι θα ‘πρεπε να κρύψουμε. Η εν λευκώ παράδοση των δεδομένων μας στο internet δεν ακούγεται και ιδιαίτερα ιδανική. Η στοχευμένη διαφήμιση που βλέπουμε, κατά τη διάρκεια ενός video, ή κατα την επίσκεψη μιας ενημερωτικής ιστοσελίδας, βασίζεται σε προσωπικά δεδομένα όπως η τοποθεσία που βρισκόμαστε, τα ενδιαφέροντα μας, η ηλικία μας, η δραστηριότητά μας κ.α.. Με αυτή την προσέγγιση μπορούμε με ασφάλεια να συμπεράνουμε ότι το προϊόν δεν είναι μόνο αυτό στη διαφήμιση, αλλά και εμείς, αφού τα δεδομένα μας χρησιμοποιούνται για αποδοτικές διαφημίσεις.
Κι εδώ είναι που ο παράγοντας της ηθικής μπαίνει στην εξίσωση. Δεν μπορεί κανείς να δώσει μια απάντηση στο τι πρέπει και τι όχι καθώς υπάρχει πληθώρα επιχειρημάτων σε κάθε πλευρά.

Εδώ κάνει την εμφάνισή του ο ΓΚΠΔ. Και τα πράγματα γίνονται δυσκολότερα.
Η εφαρμογή του ΓΚΠΔ έγινε μια χρονική στιγμή που η αγορά στο Διαδίκτυο είχε μπει σε μια τροχιά και λειτουργούσε με ένα συγκεκριμένο τρόπο. Και λέγοντας η αγορά του διαδικτύου, εννοούμε τις επιχειρήσεις που μέσα από τις ιστοσελίδες τους πουλούσαν τα προϊόντα τους, προέβαλλάν ή πουλούσαν τις υπηρεσίες τους, κάνοντας χρήση διαφημιστικών μέσων όπως το Google Adwords, το Facebook. Ξαφνικά έπρεπε να αλλάξουν τον τρόπο με τον οποίο είχαν μάθει να δουλεύουν όχι μόνο οι διαφημιστές αλλά και οι ιδίοκτήτες των ιστοσελίδων και οι developers που αναλάμβαναν την κατασκευή των ιστοσελίδων αυτών.
Το κομμάτι ήταν και εξακολουθεί και είναι δύσκολο. Το να δώσεις την επιλογή σε έναν επισκέπτη σου αν θέλει να συλλέξει η ιστοσελίδα στοιχεία για την επίσκεψή του, μπορεί να αλλοιώσει τις μετρήσεις της επισκεψιμότητας, τα reports και τα conversions. Αυτό δημιουργεί μη πραγματικά στοιχεία στην απόδοση των διαφημίσεων, και προβλήματα στη σχέση διαφημιστή – πελάτη. Το σημαντικότερο είναι ότι η ευθύνη μετατοπίζεται στον ιδιοκτήτη μιας ιστοσελίδας, που ξαφνικά πρέπει να διαχειριστεί και να προστατευσει δεδομένα των επισκεπτών του. Ως επαγγελματίες έχουμε ακούσει πολλές φορές την ερώτηση αν η λειτουργία της ιστοσελίδας τους είναι σε συμμόρφωση με τον ΓΚΠΔ. Εδώ είναι η πρώτη παγίδα, καθώς ο ΓΚΠΔ έχει ταιριάξει στο μυαλό του κόσμου με την λειτουργία μιας ιστοσελίδας. Ο ΓΚΠΔ αφορά γενικά τη λειτουργία μιας επιχείρησης, και η ύπαρξη μιας ιστοσελίδας είναι ένα κομμάτι αυτής της λειτουργίας. Δεν φτάνει μόνο να ζητάμε τη συγκατάθεση ενός χρήστη για την εγκατάσταση cookies, ή την αποδοχή της πολιτικής απορρήτου όταν μας στέλνει ένα μήνυμα μέσα από μια φόρμα επικοινωνίας, πρέπει να έχουμε μεριμνήσει και για την ασφάλειά των δεδομένων αυτών. Ποιος μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτά τα στοιχεία, πως θα τα χρησιμοποιήσει. Με ποιον άλλο τρόπο συλλέγονται τα στοιχεία;
Εδώ θα πρέπει να τονίζουμε πως κάθε ιστοσελίδα έχει διαφορετική λειτουργία. Π.χ. ένα ηλεκτρονικό κατάστημα χρειάζεται να συλλέξει τα στοιχεία των πελατών του προκειμένου να μπορεί να κάνει τις αποστολές των προϊόντων του, να συλλέγει δεδομένα για την επισκεψιμότητά του μέσω google analytics, ένα ιστολόγιο μπορεί να ζητάει μια τυπική εγγραφή σε ένα newsletter, ενώ για μια ιστοσελίδα προβολής απλά στοιχεία επικοινωνίας σε περίπτωση που ο επισκέπτης θέλει να στείλει κάποιο μήνυμα.
Σε κάθε περίπτωση θεωρείται απαραίτητο να γίνει μια αξιολόγηση από κάποιο νομικό γραφείο με ειδίκευση σε τέτοια θέματα, προκειμένου να σας κατευθύνει στο τι πρέπει να κάνετε προκειμένου να είναι η ιστοσελίδα σας σε συμμόρφωση με τον ΓΚΠΔ.
Σε κάθε περίπτωση το survival kit για τον ΓΚΠΔ είναι: